Đi xuất khẩu lao động: Oằn vai vì phí môi giới

Thứ ba, 09/10/2007

Theo quy định của Bộ Lao động- Thương binh & Xã hội (LĐ-TB&XH), phí môi giới tối đa cho thị trường Đài Loan là 1.500 USD, nhưng trên thực tế để đi được đi xuất khẩu lao động, người lao động đều được các doanh nghiệp XKLĐ thông báo sẽ phải đem theo 3.000 USD nữa, đóng vào phong bì và đưa cho công ty môi giới Đài Loan khi họ đến đón tại sân bay.

Theo lý giải của các doanh nghiệp thì để ký được hợp đồng, doanh nghiệp đều phải chọn cách lách luật này vì thực tế không có đối tác nào chấp nhận mức phí môi giới 1.500USD như quy định. Ngoài ra các doanh nghiệp Việt Nam đành phải chấp nhận mức phí này bởi sau khi Đài Loan có quy định về chính sách xử phạt lao động bỏ trốn phải nộp 150.000 đài tệ, các công ty môi giới đều đưa ra điều kiện công ty Việt Nam cung ứng lao động sang phải có tiền đặt cọc tương ứng (khoảng 3.000 USD/ lao động) và nếu lao động trốn là đương nhiên mất trắng khoản tiền này.

Mặt khác, có một thực tế đáng buồn là, do doanh nghiệp Việt Nam “khát” đơn hàng nên để có được đơn đặt hàng, cách cạnh tranh đơn giản nhất là nâng phí môi giới. Vì vậy từ chỗ phí môi giới chỉ khoảng 2000 USD nay đã có những đơn hàng phí môi giới đã lên tới 5.000 USD. Do phía Đài Loan không cho phép các công ty môi giới được thu phí môi giới nên khoản tiền này chủ yếu được giao dịch “ngầm”, không hoá đơn, không chứng từ.

Vì vậy khi lao động bị về nước trước hạn, về nguyên tắc phí môi giới phải được trích trả nhưng lao động không khi nào được hoàn khoản tiền này. Ông Nguyễn Bá Hải, Trưởng ban quản lý lao động Việt Nam tại Đài Loan cũng thừa nhận do thiếu các chứng từ nên rất khó có bằng chứng để xử lý những doanh nghiệp cạnh tranh không lành mạnh.

Không chỉ có Đài Loan, tại thị trường Brunei hiện cũng đang nhức nhối chuyện nâng phí môi giới vô tội vạ. Với mức lương 300- 400 USD/ tháng, đây được coi là thị trường nhiều tiềm năng vì Brunei có nhiều nét tương đồng với thị trường Malaysia (đang rất cần lao động xây dựng, công nhân nhà máy và giúp việc gia đình) nhưng mức lương cao hơn và không phải đóng khoản thuế chính phủ như thị trường Malaysia.

Tuy nhiên, phí môi giới cũng là trở ngại lớn cho lao động Việt Nam. Theo quy định của Brunei, chủ sử dụng muốn nhận lao động nước ngoài phải tiến hành đặt cọc tại Cục di trú Brunei. Số tiền đặt cọc trung bình khoảng 600 USD Brunei. Nhưng các công ty Việt Nam phải chịu mức phí đặt cọc quy định là 900 USD vì được coi là thị trường mới.

Trong khi các cơ quan chức năng còn đang đàm phán để hạ chi phí cho người lao động thì đã có tình trạng doanh nghiệp đổ xô vào thị trường Brunie và nâng phí môi giới lên tới 1.000 USD (trong khi mức phí môi giới ban đầu chỉ là 300 USD”. Và đương nhiên những chi phí này đều đổ lên đầu người lao động. Được biết, mới đây Bộ LĐ- TB&XH đã có đoàn công tác sang Brunei để tìm hiểu và phát triển thị trường.

Đoàn đã cùng với Đại sứ quán rà soát lại thị trường, tìm hiểu về các vấn đề như quy định về đặt cọc, quy định về phí môi giới ... Đoàn công tác đã phát hiện có một số doanh nghiệp đưa lao động sang Brunei làm việc với chi phí rất cao (trên 50 triệu đồng).

Tới đây, Bộ LĐ- TB&XH sẽ nghe báo cáo để rà soát lại tất cả các chi phí và quy định tại thị trường này để hướng dẫn cho doanh nghiệp thực hiện cũng như có hướng xử lý các doanh nghiệp sai phạm. Hy vọng, người lao động đi làm việc tại hai thị trường này không phải gánh thêm một gánh nặng trên vai.

Theo Đại Đoàn Kết