Sai sót trong đề thi môn Vật lý: Cả đáp án B và C đều đúng?

Thứ hai, 09/06/2008

Thí sinh thảo luận về đề bài sau giờ thi môn Vật lý tại Hội đồng thi THPT Việt Đức, Hà Nội. Ảnh: GĐXH

Bộ GD&ĐT vừa công bố điều chỉnh đáp án câu 29 (mã đề 128) đề thi tốt nghiệp THPT và bổ túc THPT môn Vật lý. Tuy nhiên, theo ý kiến của một số giáo viên giảng dạy môn Vật Lý, điều chỉnh này cũng không hoàn toàn xác đáng và Bộ nên có điều chỉnh lần nữa trong cách chấm để thí sinh không bị thiệt.

Cả hai đáp án đều đúng

Ngay sau kì thi tốt nghiệp THPT & bổ túc THPT 2008 kết thúc, một nhóm các giáo viên cho rằng, đáp án đúng câu 29 (mã đề 128) theo công bố của Bộ GD&ĐT câu B (“Biên độ sóng”) là chưa xác đáng. Theo phân tích của nhóm giáo viên này, đáp án của câu này phải là đáp án C (“Tần số sóng”).

Sau khi kiểm tra, đối chiếu đề thi và đáp án, ngày 4/6, Bộ GD&ĐT đã có điều chỉnh phương án chấm cho câu hỏi này từ đáp án đúng là B chuyển sang đáp án C.

Tuy nhiên, khi trao đổi với phóng viên ngày 8/6, thầy Lại Thế Hiền, GV môn Vật lý Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội) cho biết, ông đồng tình với quan điểm của một số giáo viên cho rằng, việc Bộ GD&ĐT sửa đáp án như thế là chưa xác đáng.

Theo như câu hỏi 29 (mã đề 128) có nội dung: Một sóng âm truyền trong không khí, trong số các đại lượng: Biên độ sóng, tần số sóng, vận tốc truyền sóng và bước sóng; đại lượng không phụ thuộc vào các đại lượng còn lại là: (A) Vận tốc truyền sóng; (B) Biên độ sóng; (C) Tần số sóng; (D) Bước sóng.

Trong quá trình truyền âm, tốc độ âm không hoàn toàn độc lập với tần số. Ở tần số cao, tốc độ âm phụ thuộc tần số. Sự phụ thuộc của tốc độ vào tần số gọi là sự điều phối tốc độ. Vì vậy, trong một số sách, khi nói về tốc độ truyền âm, người ta thường chú thích thêm dải tần số. Vì thế, đáp án B (“Biên độ sóng”) là đúng.

Còn theo thầy Trần Ngọc Hợi, nguyên giảng viên Khoa Vật lý, Trường ĐH Bách Khoa Hà Nội thì đây là câu hỏi không rõ ràng. Theo đề ra: “Một sóng âm truyền trong không khí... đại lượng không phụ thuộc vào các đại lượng còn lại là...” theo thầy Hợi, ở câu này, từ “không phụ thuộc” nên sửa thành “không liên hệ” thì đúng hơn. Trong trường hợp này, đề bài đã ra “không phụ thuộc” thì cả hai câu trả lời B, C đều có thể xem là thích hợp.

Phải đảm bảo quyền lợi thí sinh

Trong thời điểm hiện tại, các địa phương đã nhận được điều chỉnh đáp án của Bộ GD&ĐT từ câu B đúng sửa thành câu C. Nhưng nếu theo phân tích của một số giáo viên trên đây, thì cả hai phương án trên đều có thể chấp nhận được. Như vậy, những thí sinh chọn phương án B nghiễm nhiên trở thành phương án sai.

Điều này, theo nhà giáo Văn Như Cương (Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh), trước những cảnh báo của một số giáo viên có kinh nghiệm về Vật lý, Bộ GD&ĐT nên xem xét lại trong cách chấm để thí sinh không bị thiệt.

Bình luận thêm về sự cố này, thầy Hiền cho rằng, đây là loại câu hỏi trắc nghiệm đa tuyển (có hai phương án đúng). Ở nước ngoài, kiểu câu hỏi này đã được sử dụng nhiều. Như vậy, nếu như đề bài của Bộ GD&ĐT ra bắt buộc thí sinh phải chọn một phương án đúng nghĩa là đề ra sai. Trong trường hợp đề ra sai thì thí sinh không có lỗi. Còn nếu đề bài ra có thể chọn hai phương pháp đúng thì thí sinh chọn cả hai phương án B, C đều phải được chấm đúng.

Còn theo ý kiến của nhà giáo Văn Như Cương, trước hết phải nghĩ đến việc đảm bảo quyền lợi cho thí sinh. Đây là trường hợp đặc biệt, vì vậy phải có cách chấm đặc biệt. Có thể thí sinh nào cũng được cho điểm, nghĩa là vô hiệu hoá câu hỏi này hoặc Bộ GD&ĐT phải sớm quyết định cách chấm như thế nào đó để công bằng cho cả thí sinh đánh dấu phương án B hoặc C.

Như vậy, nếu những phân tích của một số giáo viên trên đây là có căn cứ, Bộ GD&ĐT sẽ phải có hướng giải quyết trong thời gian sớm nhất, vì theo quy định, chậm nhất đến chiều 12/6, các đơn vị phải hoàn thành công tác chấm thi và từ ngày 13 đến 15/6 sẽ công bố kết quả tạm thời cho thí sinh.

Theo Gia Đình & Xã Hội