Còn nhiều băn khoăn trước đề án tăng học phí

Thứ sáu, 05/09/2008

HS Trường THCS Nam Trung Yên, Hà Nội trong ngày khai trường. (Ảnh: Bảo Anh)

Bộ GD-ĐT vừa công bố thông tin sẽ tăng học phí từ học kỳ 2 năm học 2008-2009. Quyết định này dường như không gây “sốc” lắm. Bởi, theo ý kiến nhiều người, chuyện tăng học phí là không thể tránh khỏi. Nhưng vẫn còn nhiều băn khoăn, lo lắng…

Học phí tăng - Chất lượng sẽ tăng?

Trong đề án tăng học phí của Bộ GD-ĐT ghi rõ, học sinh ở các vùng có thu nhập cao thì sẽ phải đóng học phí cao hơn hiện nay và sẽ được cung cấp điều kiện học tập tốt hơn. Những cơ sở giáo dục có chất lượng cao cũng sẽ được thu phí cao. Học phí các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp cũng sẽ tăng là để nâng cao chất lượng cơ sở vật chất, phục vụ tốt cho người học nghề.

Tuy nhiên, anh Dương Đức Sơn, hiện có 2 con trai đang học đại học ở Hà Nội, đặt ra băn khoăn: Đâu là tiêu chí để đánh giá đúng thực chất chất lượng đào tạo của từng trường mà áp dụng mức học phí thỏa đáng? Bởi hiện nay công tác thẩm định, đánh giá chất lượng một số trường đại học thí điểm vẫn chưa đến đâu, và đến giờ Bộ cũng chưa đưa ra cái “chuẩn” hợp lý nhất.

Bộ GD-ĐT đã thí điểm kiểm định chất lượng giáo dục đại học ở 20 trường đại học trong cả nước, nhưng cũng không có nghĩa là 20 trường này sau khi qua kiểm định có thể tăng học phí khi chuẩn chất lượng chung vẫn chưa được rõ ràng.

Anh Sơn cũng khẳng định thêm, không hẳn cứ sống trong vùng (tỉnh, thành phố) có thu nhập cao thì gia đình nào cũng có thu nhập cao. Bởi dù ở thành phố, nhưng vẫn có rất nhiều người dân lao động bình thường. Với việc vào trường chất lượng cao phải nộp học phí cao sẽ giảm cơ hội cho con em những gia đình có mức thu nhập trung bình, đặc biệt là những gia đình có đông con cái đang tuổi ăn học.

Anh Nguyễn Tiến Hùng, giáo viên một trường phổ thông ở Hà Nội lại băn khoăn, rằng trong khi các nước đảm bảo chất lượng, điều kiện học tập tốt mới thu học phí tương ứng, thì cách làm của chúng ta là thu tiền học phí rồi mới đảm bảo chất lượng tương ứng. Nhìn cách mở ngành nghề mới ở một số trường đại học cũng thấy rất rõ cách làm này. Nhiều ngành nghề vẫn được mở ra dù chưa đáp ứng được điều kiện cơ bản về đội ngũ, cơ sở vật chất nhưng vẫn ồ ạt tuyển sinh. Kết quả là sinh viên những khóa đầu tiên phải gánh chịu thiệt thòi nhiều nhất theo chiến lược: “ngành có trước, cán bộ, phòng ốc có sau”.

Việc làm cho SV sư phạm: Đầu ra bị bỏ ngỏ

Đáng chú ý nhất trong Đề án tăng học phí của Bộ GD-ĐT vừa công bố, sinh viên sư phạm sẽ không còn được miễn học phí mà thực hiện cho vay bằng vốn tín dụng sinh viên. Sau khi học xong, sinh viên nào tiếp tục công tác trong ngành sư phạm thì sẽ được xóa khoản nợ vay để nộp học phí, còn tiền vay cho chi phí sinh hoạt, mua sắm sách vở... vẫn phải trả. Nếu sinh viên nào chuyển ngành khác công tác, không phục vụ trong ngành sư phạm thì không được xóa nợ mà phải trả lại học phí.

Tuy nhiên, theo bạn Hồng Nhung, sinh viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, rất nhiều sinh viên sư phạm lo lắng cho công việc tương lai sau khi ra trường. Nhiều sinh viên muốn công tác trong ngành sư phạm để không phải trả khoản nợ đã vay khi còn sinh viên, song chỉ tiêu sinh viên ở các trường phổ thông hằng năm rất ít.

Bên cạnh đó, nhiều tỉnh, thành phố tuyển dụng giáo viên vẫn ưu tiên hàng đầu cho sinh viên có hộ khẩu tại địa phương, gạt cơ hội cho những sinh viên khá, giỏi đến từ các tỉnh, thành khác. Muốn có việc làm đúng ngành nghề, sinh viên phải tìm đến vùng sâu, vùng xa công tác, trong khi chế độ chính sách cho giáo viên vùng sâu, vùng xa chưa được thỏa đáng. Mức lương của sinh viên sau khi ra trường hiện còn quá thấp. Đặc biệt nhiều sinh viên tình nguyện đi dạy vùng sâu, vùng xa, có nguyện vọng xin về thành phố vẫn không được giải quyết dù thâm niên công tác đã hơn 10 năm trong ngành, mặc dù Bộ vẫn có chính sách ưu tiên này.

Bạn Nguyễn Đức Dũng, sinh viên ngành Sinh học Trường ĐH Sư phạm Hà Nội thì chia sẻ thêm, so với các trường khác, nếu không được bố trí đi dạy, sinh viên sư phạm rất khó tìm được việc làm khác. Hiện chương trình giảng dạy của các trường đại học sư phạm quá chú trọng vào phương pháp giảng dạy, ít chuyên sâu vào nghiên cứu chuyên ngành. Sinh viên sư phạm chỉ được học những kiến thức khái quát, cơ bản, nên nếu có làm việc trái ngành nghề rất khó bắt kịp công việc đòi hỏi tính thực tế, chuyên sâu.

Theo Dân Trí