Các mốc quan trọng dẫn đến khủng hoảng tài chính Mỹ

Thứ ba, 07/10/2008

Ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ có sức lan tỏa nghiêm trọng ra thế giới

Cuộc khủng hoảng trên thị trường tài chính thế giới bắt đầu khi giá cả tại thị trường bất động sản Mỹ sụt giảm đáng kể từ cuối năm 2006. Theo đánh giá của các chuyên gia, các ngân hàng trên thế giới đã phải cắt giảm hơn 550 tỉ USD cho thị trường bất động sản này.

Dưới đây là trình tự các sự kiện chính:

Tháng 3-4/2007: Tập đoàn tài chính New Century ngừng cho vay vốn sau thời gian dài thực hiện chính sách cho vay bằng tài sản thế chấp với độ rủi ro cao đối dành cho những khách hàng vay vốn nhiều và thường xuyên từ ngân hàng.

Trong thời gian này, quỹ Tiền tệ quốc tế IMF đã phải lên tiếng cảnh báo về mức độ rủi ro đối với thị trường tài chính toàn cầu khi nhận thấy những dấu hiệu suy yếu từ thị trường cầm cố bất động sản Mỹ.

Tháng 6-2007: Hồi chuông cảnh báo của phố Wall vang lên khi hai quỹ bảo đảm tại ngân hàng đầu tư Bear Stearns của New York đang trên bờ vực phá sản vì lượng tiền đầu tư vào chứng khoán có thể chấp là quá lớn.

Tháng 7-8/2007: Các ngân hàng tại Đức với những khoản đầu tư không sinh lợi tại thị trường bất động sản Mỹ cũng bị cuốn vào cuộc khủng hoảng này, bao gồm: Ngân hàng công nghiệp Đức IKB, Ngân hàng bang Saxony (Sachsen LB) và ngân hàng bang Bavaria (Bayern LB).

Với phát biểu "Thị trường phải tự vận động để cứu mình", Tổng thống Mỹ George Bush vẫn kiên quyết từ chối những yêu cầu hỗ trợ từ Chính phủ nước này nhằm xoa dịu tình hình thị trường cầm cố nhà đang khủng hoảng nghiêm trọng. Nhưng sau đó, khi không có được những dấu hiệu khả quan hơn, tổng thống Mỹ đã hứa sẽ giúp đỡ các chủ bất động sản đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng để xoa dịu tình hình.

Tính tới thời điểm tháng 7/2007: Số lượng tài sản thế chấp bị tịch thu tại Mỹ đã lên tới 180,000 bất động sản, tăng 93% so với thời điểm cách đó một năm.

Tháng 9/2007: Ngân hàng Northern Rock của Anh bị bao vây bởi nỗi lo lắng của các khách hàng đang gửi tiết kiệm tại đây. Trước tình hình đó, Chính phủ cũng như Ngân hàng Anh buộc phải đứng ra bảo lãnh cho các khoản tiền gửi của khách hàng bằng cách quốc hữu hóa Northern Rock.

Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu áp dụng một loạt mức giảm lãi suất để xoa dịu ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng cầm cố tài sản và thị trường bất động sản đang rớt giá mạnh.

Tháng 10/2007: Lợi nhuận của "Người khổng lồ Mỹ" Citigroup cũng giảm rõ rệt.

Qũy tiền tệ quốc tế IMF đã phải đánh giá lại dự đoán mức tăng trưởng của đồng euro trong năm 2008 từ 2,5% xuống còn 2,1%, nguyên nhân một phần là do ảnh hưởng kéo theo từ cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn tại Mỹ và thị trường tín dụng nước này.

Tháng 12/2007: Ông Bush tuyên bố kế hoạch giúp đỡ cho thêm 1,2 triệu chủ sở hữu bất động sản trong việc thanh toán các khoản nợ tại ngân hàng.

Tháng 1/2008: Ngân hàng khổng lồ của Thụy Sỹ UBS thông báo cắt giảm 18 tỉ USD vào thị trường bất động sản Mỹ.

Còn tại Mỹ, ngân hàng Mỹ (Bank of American) tiến hành mua lại Countrywide Financial, ngân hàng cho vay có thế chấp lớn nhất nước này.

Trong 3 quý liên tiếp, Cục dự trữ liên bang (Fed) đã phải giảm mức lãi suất điểm % lên tới 3,5% theo xu hướng bán hạ giá của thị trường thế giới.

Tháng 2/2008: Fannie Mae, nguồn tiền lớn nhất rót vào các khoản vay bất động sản Mỹ thông báo chỉ trong quý 4 của năm 2007, hãng đã thua lỗ 3,35 tỉ USD, khoản thua lỗ cao gấp 3 so với dự đoán, cho thị trường này.

Tháng 3/2008: Trên bờ vực phá sản cùng sức ép từ Cục dự trữ liên bang (Fed), Bear Stearns buộc phải chấp nhận bị mua lại bởi ngân hàng đầu tư Mỹ JP Morgan Chase. Số tiền dành cho thương vụ này lên tới 30 tỉ USD sẽ dùng để chi trả cho các khoản nợ mà ngân hàng này đã vay của Fed.

Tại Đức, Ngân hàng Đức thông báo thua lỗ 141 triệu euro trong quý 1 năm 2008, trong 5 năm liên tiếp đây là lần đầu tiên ngân hàng này làm ăn thua lỗ. Fed nhắm tới sự hợp tác giữa các ngân hàng trung tâm thế giới nhằm bình ổn nền kinh tế toàn cầu bằng cách thông báo rót 200 tỉ USD tiền mặt vào các thị trường đang khủng hoảng.

Carlyle Capital trở thành nạn nhân của cuộc khủng hoảng tín dụng Mỹ với khoản nợ lên tới 16,6 tỉ USD. Nước Mỹ cũng phải rót 200 tỉ USD nhằm cứu vãn Fannie Mae và Freddie Mac thoát khỏi khó khăn.

Tháng 4/2008: IMF thông báo đã chịu thua lỗ 945 tỉ USD cho cuộc khủng hoảng tài chính. Bộ trưởng các nước G7 tán thành đề xuất đưa ra các điều chỉnh tài chính mới để chống lại cuộc khủng hoảng đang ngày càng lan rộng.

Tháng 6/2008: Một điều đáng nói là trong khi thị trường bất động sản Mỹ ngày càng khủng hoảng nghiêm trọng hơn thì số lượng người được nhận lại các ngôi nhà đã thế chấp lại tăng gấp đôi. Góp công sức cho hiện tượng lạ lùng này, Bear Stearns đã liên hiệp thành công trong 400 vụ bị buộc tội lừa đảo bằng các văn tự thế chấp.

Tháng 7/2008: Ngân hàng cho vay thế chấp tại bang California (Mỹ) tuyên bố phá sản. Những khó khăn của Fannie Mae và Freddie Mac ngày càng nhiều. Kho bạc và Cục dự trữ liên bang Mỹ buộc phải đứng ra đảm bảo cho các khoản nợ của Fannie và Freddie.

Tổng thống Bush sau khi phê chuẩn quyết định bảo đảm này đã trấn án người dân Mỹ: "Mọi người phải bình tĩnh và có niềm tin vào thị trường".

Cơ quan lập pháp Hoa Kỳ đã thông qua chương trình rót hàng tỉ USD cuối cùng để cứu vãn cuộc khủng hoảng tịch thu tài sản để thế nợ và khủng hoảng văn tự thế chấp.

Martina-Fadesa, hãng đầu tư tài sản lớn nhất của Tây Ban Nha tuyên bố phá sản.

Ngày 7/9/2008: Chính phủ Mỹ nắm quyền kiểm soát Fannie và Freddie sau khi chi 200 tỉ USD để cứu 2 ngân hàng thoát khỏi tình trạng phá sản.

Ngày 15/9/2008: Ngân hàng đầu tư Lehman Brothers tuyên bố phá sản với khoản nợ lên tới 600 tỉ USD. Merrill Lynch bị mua lại bởi ngân hàng Mỹ (Bank of America).

Ngày 17/9/2008: Mỹ rót 85 tỉ USD giúp hãng bảo hiểm khổng lồ AIG thoát khỏi khó khăn.

Ngày 19/9/2009: Nhà Trắng yêu cầu Quốc hội Hoa Kỳ thông qua kế hoạch chi 700 tỉ USD giúp đỡ tất cả các công ty tài chính chìm nghỉm trong những mã chứng khoán có thế chấp đang mất giá nhanh chóng.

Ngày 22/9/2008: Morgan Stanley và Goldman Sachs, hai ngân hàng đầu tư danh tiếng cuối cùng, chuyển đổi sang mô hình tập đoàn ngân hàng.

Ngày 26/9/2008: Cục dự trữ liên bang tuyên bố ngân hàng Washington Mutual phá sản, đây được coi là một trong những vụ sụp đổ ngân hàng lớn nhất nước Mỹ.

Ngày 29/9/2008: Đại diện nhà Trắng bác bỏ kế hoạch chi 700 tỉ USD để xoa dịu thị trường.

Ngày 29/9/2008: Kế hoạch hỗ trợ từ Chính phủ đối với các ngân hàng chủ chốt tại Anh (ngân hàng Benelux) và tại Đức, cũng như tiếp quản một ngân hàng tại Aixơlen.

Chính phủ Anh quyết định can thiệp để giữ lại nhà cho vay thế chấp quan trọng Bradford & Bingley. Chính phủ Hà Lan, Bỉ và Luxembourg quyết định tiếp quản phần lớn ngân hàng Belgian -Dutsch và công ty bảo hiểm Fortis.

Bộ Tài chính Đức thông báo Chính phủ và các ngân hàng hàng đầu đã bơm hàng tỉ euro vào nhà cho vay thế chấp Hypo Real Estate để cứu vãn khó khăn.

Chính phủ Aixơlen cùng ngân hàng Glinir chính thức tuyên bố chính phủ sẽ nắm quyền kiểm soát 75 % cổ phiếu của ngân hàng này.

Ngày 30/9/2008: Ngân hàng Wachovia chao đảo bên bờ vực phá sản bắt đầu tiến hành đàm phán với Citigroup để trao quyền kiểm soát lại cho Citigroup.

Ngày 1/10/2008: Thượng nghị viện Mỹ thông qua kế hoạch rót tiền cho thị trường tài chính đang khủng hoảng.

Ngày 2/10/2008: Tổng thống Bush đã ký đạo luật giải cứu thị trường tài chính lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.