Cổ phiếu nhỏ "lên ngôi"

Thứ hai, 08/09/2008

Cùng với sự đuối sức của chỉ số VN-Index hai tuần gần đây, đặc biệt là trong 3 phiên giao dịch đầu tiên sau kỳ nghỉ lễ, xu hướng lên giá của nhóm CP giá thấp đã cho thấy có sự chuyển hướng đáng chú ý của dòng tiền, đặc biệt là trên sàn TPHCM (HoSE).

Dòng tiền không lãng quên

Trong các chu kỳ tăng trưởng nói chung, dòng tiền thường có xu hướng quay vòng từ những CP lớn có vai trò trụ cột thị trường, có sức bật nhanh nhất trong giai đoạn đầu tiên sang các CP có thị giá thấp. Do đó, dấu hiệu CP giá thấp tăng ồ ạt thường được coi là thời kỳ cuối của một chu kỳ tăng trưởng. Trong điều kiện thị trường tăng nóng, tín hiệu này khá tin cậy do xu hướng "vơ bèo vạt tép" của đa số NĐT chậm chân, không thể tranh mua nổi những CP tốt.

Tuy nhiên, không phải hành động mua nào đối với những CP giá rẻ cũng đều mang tính rủi ro. Đặc biệt, trong bối cảnh TTCKVN đã trải qua một thời gian dài, rất nhiều CP có mức độ giảm giá ngoài tưởng tượng, thậm chí có những blue-chips giá cao nhất - nhì thị trường một thời nay chỉ có giá tương đương một penny-stocks. Thống kê đến ngày 5.9.2008, chỉ tính riêng CP, toàn thị trường có 80/156 mã sàn HoSE và 70/149 mã sàn HaSTC có giá dưới 30.000đ/CP.

Theo số liệu của các sàn giao dịch, lượng cầu đối với nhóm CP nhỏ đã tăng đột biến những ngày gần đây, tạo nên một xu hướng tăng giá ngược dòng rất ngoạn mục. Trên sàn HoSE, chỉ tính riêng ngày 5.9 - ngày VN-Index giảm 11,9 điểm - có tới 22 mã xuất hiện lượng chào mua cao gấp từ 10 lần đến 355 lần lượng chào bán.

Thấp nhất là NAV - có lượng mua đạt 468.970 CP - cao gấp 10,47 lần lượng bán. Cao nhất là UIC - với tổng mua trên 1 triệu CP - gấp 355 lần lượng bán. Một số mã khác cũng có chênh lệch rất lớn như HT1, mua cao gấp 201 lần lượng bán, TPC cao gấp 161 lần, VTO gấp 146 lần DXV gấp 118 lần, VIP gấp 116 lần.

Trong số 22 mã này, chỉ có 3 mã là đạt thị giá trên 30.000đ/CP là PVT, BMI và REE, còn lại đều nằm trong khoảng giá từ 24.000đ -11.600đ/CP. Những CP trong tình trạng chêch lệch cung cầu quá lớn như vậy, đương nhiên đều có diễn biến tăng kịch trần liên tục nhiều phiên.

Tuy nhiên, thực tế chu kỳ tăng giá của đa số CP nằm trong nhóm có thị giá thấp chỉ mới khởi phát gần đây, tức là chậm hơn rất nhiều so với chu kỳ tăng của VN-Index. Đây là kết quả của sự vận động bình thường trên thị trường, khi NĐT luôn có xu hướng lựa chọn những cơ hội rõ ràng và chắc chắn trước, đặc biệt là tiềm năng về tốc độ tăng giá. Do đó những CP thuộc dòng penny-stocks thường bị lãng quên trong giai đoạn đầu tăng trưởng, hoặc mức tăng không nhiều do sức cầu yếu.

Khi đa số những CP lớn đã tăng đạt kỳ vọng hoặc tăng quá nóng đến mức rủi ro, dòng tiền sẽ lại chuyển hướng tới những CP chưa tăng giá nhiều để hoàn thành nốt chu kỳ lợi nhuận.

Rẻ hay bị định giá thấp?

Một xu hướng nữa là quyết định đầu tư những CP bị định giá thấp và có mức độ giảm giá quá mạnh thời gian qua. Đây là mảnh đất màu mỡ cho những NĐT có kiến thức phân tích cơ bản tốt thực hiện "đãi cát tìm vàng".

Thực tế vừa qua, không ít DN nằm trong các nhóm ngành cơ bản quan trọng như vận tải, nhựa, thực phẩm, hàng tiêu dùng... giảm tới gần sát mệnh giá. Nhiều DN mặc dù điều kiện thị trường khó khăn, nhưng vẫn kinh doanh hiệu quả và báo cáo kết quả quý khả quan.

Một số DN có lợi thế về các biến động tích cực từ giá xăng dầu. Những CP có nền tảng cơ bản tốt sẽ được NĐT có kinh nghiệm mua tích lũy để đầu tư dài hạn, khi rẻ đồng nghĩa với tốt. Thực tế hoạt động này đã diễn ra từ lâu một cách thầm lặng và cao trào tăng giá đang diễn ra chỉ là sự mất cân đối cung - cầu, do đa số NĐT khác chợt nhận ra giá trị của CP đó.

Dĩ nhiên không phải tất cả những diễn biến tranh mua thu gom vừa qua đều nhằm vào những CP tốt. Căn cứ để phân biệt hành động đầu cơ với hành động mua tích lũy là các tiêu chí cơ bản về DN. Khi thị trường hình thành một xu thế mua vào CP giá thấp thì hoạt động đầu cơ cũng "nở rộ".

Các CP tốt thường nhanh chóng mất thanh khoản, kéo theo những CP giá rẻ khác. Tuy nhiên, nếu đó chỉ là sự tăng giá theo phong trào thì dòng tiền đầu cơ sẽ nhanh chóng rút ra khi đạt đến một mức lợi nhuận nào đó và không quay lại nữa.

Những NĐT mới tham gia thị trường thường có xu hướng lựa chọn những CP giá thấp và gánh chịu nhiều rủi ro, khi không biết rõ tình hình kinh doanh của DN cũng như không bán ra đúng thời điểm.