Kiến nghị UBCK cắt giảm 70% lượng giấy phép thừa

Thứ sáu, 05/09/2008

Theo Vafi, ngoài nguyên nhân trực tiếp dẫn tới đợt tụt dốc tới 70% của TTCK vừa qua là chính sách thắt chặt tiền tệ, thì còn rất nhiều những nguyên nhân sâu xa khác. (Ảnh: LAD)

Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (Vafi) vừa đưa ra báo cáo tổng kết nhằm xác định nguyên nhân và bài học kinh nghiệm từ đợt tụt dốc kéo dài của thị trường chứng khoán (TTCK) thời gian qua, trong đó có kiến nghị UBCKNN cắt giảm 70% lượng giấy phép thừa.

Theo Vafi, ngoài nguyên nhân trực tiếp dẫn tới đợt tụt dốc tới 70% của TTCK vừa qua là chính sách thắt chặt tiền tệ, thì còn những nguyên nhân sâu xa khác là: Phong trào đi vay tín dụng để gia tăng đầu tư chứng khoán thông qua các hình thức như cầm cố, mua khống T+3, giao dịch ký quỹ, uỷ thác đầu tư, repo cổ phiếu…; Hiện tượng lách chỉ thị 03 của NHNN thông qua việc gia tăng cho vay bất động sản nhằm tăng tín dụng cho vay chứng khoán; việc phát hành cổ phiếu bừa bãi trong khi không kiểm soát được chất lượng…

Đặc biệt, Vafi cũng nhấn mạnh tới việc các đơn vị thuộc UBCKNN chỉ lo những công việc cấp phép mà không lo tới những hoạt động cơ bản như hoạch định chính sách, cải cách thủ tục hành chính hay giám sát thị trường.

Theo đánh giá của Hiệp hội này, UBCKNN là đơn vị tồn tại nhiều loại giấy phép nhất trong các đơn vị thuộc Bộ Tài chính.

“Có nhiều loại giấy phép không có trong Luật nhưng trên thực tế vẫn phải có thì doanh nghiệp mới được phép làm. Ví dụ việc trả cổ tức bằng cổ phiếu, theo qui định hiện hành thì doanh nghiệp chỉ nộp hồ sơ để báo cáo UBCKNN, còn những công việc cụ thể thì thuộc trách nhiệm của các trung tâm GDCK, trung tâm lưu ký nhưng trên thực tế thì các doanh nghiệp vẫn phải chờ ý kiến từ UBCKNN trả lời với 1 loại “giấy phép con có tên gọi là giấy phép không phản đối”. Tại sao UBCK lại làm tranh công việc của TTGDCK?”, báo cáo có đoạn viết.

“Theo thông lệ quốc tế thì việc trả cổ tức bằng cổ phiếu được tiến hành với những thủ tục rất đơn giản với Sở GDCK, đơn giản tới mức doanh nghiệp không cần phải có đơn vị tư vấn làm thủ tục nhưng thực tế ở Việt Nam 100% trường hợp thực hiện trả cổ tức bằng cổ phiếu, doanh ngiệp đều phải nhờ cậy tới công ty chứng khoán đóng vai trò chạy thủ tục, kết quả là nhà đầu tư (những người sở hữu doanh nghiệp) bị mất quá nhiều chi phí......

Và Vafi cũng đặt ra vấn đề hiệu quả của những loại giấy phép này.

Theo đó, việc cấp giấy phép thành lập công ty chứng khoán mới không đảm bảo chất lượng tốt của nhiều tổ chức ra đời. Tình trạng hoạt động của các CTCK hiện nay là vừa thừa vừa thiếu.

Đối với việc cấp phép phát hành cổ phiếu ra công chúng, theo Vafi cũng không đảm bảo nguồn cung cổ phiếu có chất luợng tới công chúng đầu tư. Nhà đầu tư vẫn bị lừa, bị lỗ vì những nguồn cung kém chất luợng mà UBCKNN không thể kiểm soát được và không có công cụ hay phương tiện để kiểm soát (theo qui định hiện hành), vì vậy việc thẩm định hồ sơ để cấp phép từ 3- 6 tháng là hoàn toàn vô nghĩa, thực tế này phải cải tổ chính sách phát hành cổ phiếu ra công chúng.

Đề cập tới giải pháp cho một số vấn đề bất cập trên TTCK hiện nay, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam đề nghị UBCKNN phải tiến hành đánh giá lại hệ thống giấy phép hiện nay theo hướng: Cắt bỏ 70% lượng giấy phép thừa; Kiên quyết thực hiện phân cấp quản lý cho các TTGD, Sở GDCK; Tập trung 80%nhân lực và quỹ thời gian của CBCNV thuộc Uỷ ban vào công tác giám sát thị trường và hoạch định chính sách.

Một số kiến nghị khác nhằm phát triển thị trường bền vững bao gồm: Đề ra lộ trình giảm dần dư nợ cho vay đầu tư chứng khoán. Có thể lấy mốc 30/12/2008, dư nợ cho vay ĐTCK chỉ chiếm 10%/VĐL của 1 ngân hàng và tới thời điểm 30/9/2009 kết thúc dư nợ. Tuy nhiên một số dịch vụ lành mạnh cho sự phát triển của thị trường cũng như tạo thuận lợi cho nhà đầu tư thì cần được giữ nguyên như: Cho phép cầm cố sổ tiết kiệm để vay tiền đầu tư chứng khoán; Dịch vụ ứng trước tiền bán chứng khoán; Cho phép nhà đầu tư nước ngoài thực hiện mua xong cổ phiếu mới chuyển đổi sang tiền VND, trên cơ sở số dư ngoại tệ .

Kiến nghị UBCKNN chỉ đạo kiên quyết việc thực hiện tách bạch tài khoản của nhà đầu tư ra khỏi tài khoản của công ty chứng khoán với mốc thời gian là 1/10/2008 như đã công bố.

Nhanh chóng tiến hành việc cổ phần hoá các TTGDK theo hướng sát nhập, lựa chọn sở GDCK nước ngoài cộng với các nhà đầu tư tài chính. Tránh sự can thiệp hành chính hàng ngày vào công việc của các Sở GDCK.