Sôi động chợ “chồm hỗm” OTC

Thứ sáu, 05/09/2008

Một cảnh giao dịch chứng khoán OTC tại sàn công ty chứng khoán Đông Dương. Ảnh chụp sáng thứ sáu 29.8.2008. Ảnh: Lê Quang Nhật

Mặc những giao dịch trên sàn niêm yết chính thức ở phía sảnh trước, những hò hét, ồn ào cười đùa vung tay kêu giá vẫn diễn ra ở phía sau, với những túi tiền sẵn sàng giao ngay khi thoả thuận được lập, đó là cảnh chợ OTC trên sàn chứng khoán Đông Dương.

Ngay từ ngoài cửa đã thấy sự nhốn nháo, ồn ào của chợ OTC ở công ty chứng khoán Đông Dương (DDS). “Giá 241 ai mua không?”, một giọng la lớn. “Làm gì có hàng mà mua giá 241? 242 được thì lấy”, một người dài giọng đáp lại. Sau một hồi dùng dằng, lại có giọng một người đàn ông quả quyết ra kiểu muốn mua: “243 có hàng không?”. “Có đây”...

Hoạt động chợ “chồm hổm”

Chỉ trong mấy phút, từ 24.000đ/cổ phiếu, giá đã được hét đẩy lên 24.300đ/cổ phiếu đối với cổ phiếu ngân hàng Quân đội (MB). Nhưng cái thoả thuận sôi động đó bị bỏ lửng, chẳng thấy cái hồi kết mua bán. Chỉ thấy trong sổ một phụ nữ ghi “chốt” lại mức giá mua 240 bán 241, đặt cọc 20 triệu đồng, và ngày mai giao dịch.

Chợ OTC ở sàn DDS trên đường Nguyễn Công Trứ hình thành từ sau tết. Chợ gồm khoảng 6 – 7 người ra dáng “chủ trò” với vài túi tiền mặt được để dưới gầm bàn ngồi dọc hai bên hai chiếc bàn kê giữa sàn DDS. Sau khi đã thoả thuận mua bán, chứng khoán và tiền sẽ được trao tay, không phải chờ đợi theo thể lệ T+3 bình thường, và hầu như không có hợp đồng mua bán. Thông thường, chợ họp cùng giờ sàn niêm yết chính thức mở. “Vào những lúc chợ lên cao điểm, giành giật mua bán, lời qua tiếng lại là chuyện thường”, T., một nhà đầu tư ở sàn DDS nói.

Tuy là chợ, nhưng quan sát cho thấy có khá nhiều “cò” ở đó. Chợ thường tan vào khoảng 5 – 6 giờ chiều. Cuối giờ, các “chủ trò” đếm tiền kết toán. “Chưa thấy một nơi mua bán chứng khoán OTC nào mà phức tạp và ồn ào đến thế”, T. nhận xét. Sự phức tạp của nó được anh ví như một cái chợ vỡ hay như một cái chợ chồm hổm ngoài lề đường.

Không thấy bóng dáng nhân viên giám sát của DDS, tổ chức đã đưa ra sân chơi này.

Vẫn là chợ tự phát

Chợ OTC ở DDS thường có khoảng 10 – 15 người đứng ngồi xung quanh tham gia mua bán. Theo một nhà đầu tư, có thể do muốn hưởng chênh lệch mua thấp bán cao nên nhiều người vẫn bất chấp rủi ro “đi” chợ này.

Chính vì giao dịch OTC tự phát, tự thoả thuận giá cả, và không có sự giám sát nên nhà đầu tư ở sàn Đông Dương như được phân ra hai thế giới: người đầu tư cổ phiếu niêm yết trên hai dãy ghế phía trên hầu như không “chạm” đến thế giới OTC diễn ra sau lưng. “Tôi được mời vài lần, nhưng thấy phức tạp nên không chơi. Liên quan đến tiền bạc mà nói miệng, giấy tờ nhập nhằng là tiền mất tật mang”, một nhà đầu tư nói.

Cuối tuần qua, một kẻ đã giả giấy chuyển nhượng của công ty chứng khoán Rồng Việt để lừa bán cổ phiếu Eximbank với giá trị 500 triệu đồng. Khi người mua cầm tờ giấy hẹn nhận cổ phiếu đến Rồng Việt, đơn vị được uỷ quyền quản lý sổ cổ đông cho Eximbank thì mới té ngửa là bị lừa. Cách đây mười ngày, chợ này có một lô giao dịch 10 tỉ mệnh giá chứng khoán HSC, được chuyền tay qua bốn môi giới, nhưng cuối cùng không chốt được giá. Bốn môi giới chia nhau đền 50 triệu đồng. Nhiều trường hợp, các cò đưa nhau ra công an phường thưa kiện.

Ông Phan Thiên Hậu, trưởng phòng môi giới giao dịch của DDS cho biết DDS chỉ tạo một sân chơi để họ đến giao dịch. Phần lớn giao dịch tại chợ này là tự thoả thuận, nếu có mâu thuẫn thì tự giải quyết. Còn trong trường hợp nhà đầu tư muốn giao dịch đảm bảo thì DDS đứng ra làm môi giới trung gian, ký hợp đồng và giải quyết mâu thuẫn (nếu có) theo quy định của công ty.

Mỏi mắt chờ sàn OTC chính thức

Làn sóng lập sàn giao dịch cổ phiếu OTC rộ lên gần đây ở nhiều công ty chứng khoán nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch OTC và chuẩn bị kết nối với sàn giao dịch OTC chính thức ở trung tâm Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HaSTC). Cái được lớn nhất của nhà đầu tư OTC qua công ty chính thức là giảm thiểu rủi ro, tránh bị giá thao túng, và giao dịch bảo đảm. Tuy nhiên, nhiều sàn OTC hiện nay hoạt động còn đơn giản và rời rạc. Các sàn chưa liên thông với nhau, từ đó có nhiều bất tiện, như cùng một giá cổ phiếu mà giá ở sàn này cách biệt khá lớn với sàn kia.

Phần lớn công ty chứng khoán mở sàn giao dịch với tư cách là môi giới. Tuy nhiên, cũng có sàn trực tiếp tự doanh như ACBS. Ngoài vai trò trung gian, ACBS còn trực tiếp mua bán cổ phiếu với nhà đầu tư với giá thoả thuận. Cái thuận lợi nhất là nhà đầu tư không phải chờ đợi thời gian giao dịch T+3, mà sẽ được mua hoặc bán ngay chứng khoán, tiền nhận được ngay khi hoàn tất thủ tục chuyển quyền sở hữu.

Chứng khoán Sacombank (SBS) cũng cho biết đang tiến hành liên kết song phương với các công ty chứng khoán, tổ chức, quỹ đầu tư. SBS sẽ “trao đổi” chứng khoán với các công ty chứng khoán (ví dụ: cổ phiếu này nhà đầu tư muốn mua mà SBS chưa có thì SBS liên hệ công ty khác chuyển cho nhà đầu tư có nhu cầu…) để tăng tính thanh khoản cho chứng khoán; hoặc liên kết để các tổ chức đưa lệnh sang SBS… nhằm nâng cao tính chất giao dịch rộng và mạnh hơn.

Ông Trần Văn Dũng, giám đốc HaSTC cho biết sàn giao dịch OTC chính thức mọi thứ về kỹ thuật đã chuẩn bị xong, nhưng vẫn đang chờ hoàn thiện về cơ sở pháp lý.

Theo Sài Gòn Tiếp Thị