Sẽ được mở nhiều tài khoản chứng khoán

Thứ hai, 01/09/2008

Tới đây, nhà đầu tư chứng khoán sẽ được mở nhiều tài khoản - Ảnh: Thanh Đạm

Ủy ban Chứng khoán (CK) nhà nước đang tổ chức lấy ý kiến về qui chế giao dịch trong đó có cho phép nhà đầu tư (NĐT) được mở nhiều tài khoản ở các công ty CK, đồng thời có thể mua và bán một CK trong cùng một phiên giao dịch.

Hiện nay, NĐT chỉ được phép mở một tài khoản giao dịch và trong cùng phiên giao dịch không được mua và bán cùng loại CK.

Theo thông lệ thế giới

Một chuyên gia CK cho rằng việc cho phép NĐT mở nhiều tài khoản và "cùng mua cùng bán" là một sự thay đổi tư duy rất lớn của cơ quan quản lý thị trường, đó là thừa nhận về mặt pháp lý đối với hoạt động đầu cơ CK. Ông Hoàng Thạch Lân - trưởng phòng phân tích đầu tư Công ty CK SME - cho rằng đầu cơ CK là hoạt động phổ biến ở tất cả thị trường CK, trong đó có cả những hoạt đồng đầu cơ bình thường và đầu cơ "bóp méo" giá.

Đối với những hoạt động đầu cơ bình thường, tức là NĐT quyết định mua bán liên tục để hưởng chênh lệch giá dựa trên khả năng dự báo diễn biến CK, là hoạt động cần khuyến khích nhằm tạo sự sôi động của thị trường.

Theo ông Lân, chính việc cấm giao dịch "cùng mua cùng bán" là một trong những yếu tố khiến thị trường CK VN thời gian qua xuất hiện tình trạng một chiều, cùng lên hoặc cùng xuống. Bởi NĐT sau khi mua hay bán một CK nào đó, muốn thay đổi quyết định cũng không thể thực hiện được.

Ông Nguyễn Hoàng Long - phó chủ tịch HĐQT Công ty CK Âu Việt - cũng cho rằng việc cấm NĐT mở nhiều tài khoản hay giao dịch "cùng mua cùng bán" thật ra không phát huy được hiệu quả trong thời gian qua. Bởi lẽ NĐT vẫn có thể lách quy định này bằng cách mở nhiều tài khoản dưới những cái tên khác nhau (mượn tên người thân, bạn bè...), thực hiện giao dịch "cùng mua cùng bán". Trong khi đó, việc cho phép mở nhiều tài khoản không những giúp cơ quan quản lý thị trường dễ dàng giám sát hơn, mà còn tạo điều kiện cho NĐT tận dụng được tiện ích của nhiều công ty CK.

Chẳng hạn, NĐT có thể chọn công ty CK ứng ngay tiền bán CK đầu tư vào những CK trong danh mục "đánh" ngắn hạn, đồng thời có thẻ giao dịch đối với những CK đầu tư dài hạn tại những công ty CK có dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt hơn. NĐT có thể bỏ công ty có dịch vụ kém mà vẫn được giao dịch ngay thay vì tốn thời gian cho thủ tục đóng tài khoản rồi mới được mở tài khoản ở công ty CK khác.

Ngăn chặn "thao túng giá” như thế nào?

"Thế nhưng, những điểm mới về giao dịch cũng dẫn đến những tiêu cực cho thị trường, đó là các hành vi thao túng, lũng đoạn giá” - ông Huỳnh Anh Tuấn, tổng giám đốc Công ty CK SJC, nói. Có thể việc thao túng giá không thể thực hiện đối với những CK có khối lượng giao dịch lớn nhưng điều này vẫn có thể xảy ra với những CK có khối lượng giao dịch thấp.

Theo ông Hoàng Thạch Lân, có thể ngăn chặn các hành vi lũng đoạn giá CK nếu cơ quan quản lý thị trường xây dựng được bộ phận giám sát có năng lực, được trang bị công nghệ phù hợp và nhất là xác định được tiêu chí thế nào là hành vi "thao túng, lũng đoạn giá”.

Tại các nước, một hành vi được xem là "thao túng giá” khi lệnh của một NĐT được nhập vào hệ thống có khả năng làm thay đổi về giá. Những NĐT có lệnh tạo biến động giá với xác suất càng lớn, trong một thời gian dài... đều sẽ bị đưa vào diện theo dõi và kiểm soát. Ngoài ra cơ chế xác định giao dịch bất thường, cơ quan quản lý phải có công cụ theo dõi và xử lý tin đồn bởi đây cũng là yếu tố gây biến động giá. "Dựa trên những tiêu chí cụ thể này, kết hợp với hệ thống công nghệ có thể giám sát đến từng tài khoản, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể bóc tách được những hành vi đầu cơ thao túng làm bóp méo giá hay là đầu cơ bình thường..." - ông Lân khẳng định.

Lộ trình mua/bán cùng phiên

Ông Vũ Bằng - chủ tịch Ủy ban CK nhà nước - cho biết Ủy ban CK nhà nước đã tham khảo kinh nghiệm của các nước trong vấn đề giám sát và ngăn chặn các hành vi thao túng giá, nhưng không thể rập khuôn theo các tiêu chí nước ngoài do đặc thù riêng của từng thị trường. Việc theo dõi và xử lý các loại tin đồn gây ảnh hưởng đến thị trường hiện vẫn còn nhiều lúng túng. Riêng về công nghệ, theo ông Bằng, thời gian tới Ủy ban CK nhà nước sẽ thực hiện dự án nâng cấp hệ thống công nghệ Trung tâm Lưu ký CK để theo dõi, giám sát hoạt động giao dịch.

Với hệ thống công nghệ quản lý mới này, từng NĐT sẽ được cấp mã số (dù nhiều tài khoản cũng có một mã số), việc theo dõi và giám sát đến từng tài khoản và phát hiện các hành vi thao túng giá cũng tốt hơn. Do đó, theo ông Bằng, việc cho phép NĐT mở nhiều tài khoản có thể được thực hiện sớm, riêng giao dịch "cùng mua cùng bán" trước mắt sẽ thử nghiệm với các giao dịch trên sàn OTC. Sau khi hệ thống công nghệ được nâng cấp và cơ chế giám sát hoàn thiện, các giao dịch "cùng mua cùng bán" mới triển khai thực hiện ở sàn chính thức.

Theo TTO