Vi phạm luật chứng khoán: Phép nước bị coi thường?

Chủ nhật, 20/07/2008

Chính vì thiếu minh bạch thông tin mà dẫn đến cơ sự như Bông Bạch Tuyết ngày hôm nay. Ảnh: Đặng Vỹ

Ngày càng có nhiều DN, công ty niêm yết không tuân thủ luật công bố thông tin. UBCKNN phạt không kịp, bỏ sót, hoặc vì lý do gì đó không phạt, khiến DN khinh nhờn và nhà đầu tư lãnh đủ.

Không ít nhà đầu tư (NĐT) chứng khoán đang so sánh giữa vụ việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN ) yêu cầu các ngân hàng Thương mại cổ phần (NHTMCP) Quốc tế ( VIB Bank), NH TMCP Cổ phần Kỹ thương (Techcombank), NHTMCP Sài Gòn Thương tín (Sacombank) phải cách chức một loạt nhân viên cao cấp với vụ Bông Bạch Tuyết (BBT) sau hàng năm trời mới lộ ra “lãi giả, lỗ thật” cùng hàng loạt các vi phạm của Công ty CK, tổ chức niêm yết cứ liên tục tái diễn!

Họ đặt câu hỏi nếu UBCKNN hoặc cấp cao hơn cũng mạnh tay như NHNN thì liệu những vi phạm trên thị trường chứng khoán có bị “lờn thuốc”?

Nhiều NĐT đang nắm giữ cổ phiếu BBT cay đắng thốt lên “BBT đã lừa dối chúng tôi”. Năm 2006, kết quả kiểm toán gần nhất cho thấy BBT lỗ hơn 8,4 tỷ nhưng trước đó công bố lời 2,25 tỷ, năm 2007 BBT lỗ tiếp 6,8 tỷ nhưng lại thông báo lợi nhuận hơn 3 tỷ!?

Hậu quả của trò “báo cáo láo” này là BBT đang đứng trước nguy cơ phá sản, huỷ niêm yết và cổ phiếu BBT không giao dịch được. Thật ra, công ty kiểm toán đã cảnh báo những con số “lãi giả lỗ thật” này nhưng không hiểu vì lý do gì Ban giám đốc cũ của BBT bỏ qua và đợi đến khi Tổng giám đốc mới nhậm chức thì mọi thứ mới bị phơi bày.

Tuy nhiên “hình phạt” ngừng giao dịch cổ phiếu BBT lại có vẻ như đang nhắm vào NĐT, cổ đông của BBT hơn là nghiêm trị và phòng ngừa những gian dối tương tự. Những thông tin sai lệch mà chưa ai dám chắc vô tình hay cố ý như BBT không phải là cá biệt nhưng hầu như chỉ đính chính là xong.

Sự việc trên khiến NĐT nhớ lại vụ chứng chỉ quỹ VF1 trước đây tùy tiện thay đổi giá phát hành, trong đó có trách nhiệm của UBCKNN nhưng cuối cùng mọi việc rơi vào im lặng. Bên cạnh đó, gần đây hầu như ngày nào Sở GDCK TP.HCM cũng thông báo xử phạt đại diện của công ty chứng khoán đã từng nhiều lần tái phạm đã làm NĐT thêm phiền lòng.

Rồi hàng loạt tổ chức niêm yết, công ty chứng khoán vi phạm công bố thông tin giao dịch chứng khoán, chào bán chứng khoán trái luật chỉ chịu những hình thức phạt quá nhẹ so với lỗi càng làm NĐT nghi ngại “phải chăng phép nước trong lĩnh vực này bị coi nhẹ?”.

Có thật sự là không thể phạt nặng hơn?

Lãnh đạo Sở giao dịch Chứng khoàn TP.HCM luôn than phiền rằng biết phạt như vừa qua là nhẹ nhưng quy định chỉ cho phép thế họ không thể làm hơn. Nhưng nhìn sang lĩnh vực ngân hàng, nhiều hình thức chế tài, xử phạt, cảnh cáo… các ngân hàng và thành viên tham gia thị trường này trong thời gian qua chủ yếu do NHNN đưa ra kịp thời, nghiêm minh và đã được dư luận ủng hộ.

Ông Lê Hải Trà, Uỷ viên HĐQT HOSE thừa nhận những trường hợp như BBT hay xấu hơn thì chưa có quy định nào để bảo vệ quyền lợi cho cổ đông của BBT và số phận của BBT sẽ ra sao nếu bị huỷ niêm yết phải chờ “hạ hồi phân giải” chứ hiện không có văn bản nào hướng dẫn.

Đành rằng UBCKNN còn bị “hạn chế” nhiều nhưng ít nhất nơi đây cần cương quyết hơn nữa khi đề nghị Bộ Tài chính hoặc cấp cao hơn đưa ra những hình thức xử phạt hay quy định giảm thiểu rủi ro cho NĐT “đủ liều” để lập lại trật tự trong thị trường này?

Chuyên gia chứng khoán Huy Nam cho rằng với mức phạt như hiện nay, nhất là việc chỉ cảnh cáo đại diện giao dịch cho những lỗi “xưa như trái đất” thì không khác nào khuyến khích vi phạm.

Giám đốc môi giới một công ty chứng khoán bức xúc: “Phạt kiểu này thì những công ty làm ăn đàng hoàng chịu thiệt, cứ cách chức như NHNN làm, thử hỏi còn mấy ai dám làm bậy”. So sánh này có thể khập khiễng do đặc thù của chứng khoán và ngân hàng có những điểm khác nhau nhưng phải nhìn nhận thực tế dù đang bước sang tuổi thứ 8 nhưng quản lý vẫn luôn chạy theo sau tốc độ phát triển của TTCK.

TTCK sống khỏe mạnh hay èo uột phần lớn trông chờ vào sự minh bạch và “phép nước” được thực thi nghiêm khắc. Nhưng qua vụ BBT và việc xử phạt hàng loạt những vi phạm của các thành viên tham gia thị trường này thì có lẽ những “răn đe” như vừa qua của HOSE, UBCKNN chưa đủ mạnh để “lập lại trật tự”?

Vào thời điểm nhạy cảm như hiện nay, thông tin càng minh bạch, thưởng phạt thích đáng thì thị trường càng nhanh ổn định và phát triển bền vững hơn. Việc các ngân hàng sớm đi vào nền nếp trong cho vay, huy động vốn trong mấy tuần qua vì những động thái quyết liệt của NHNN có lẽ là điều mà các cơ quan quản lý TTCK cần tham khảo.